Azərbaycanda insan həyatı kağız üzərində qiymətlidir. Reallıqda isə təhlükəsizlik “hesabatlarda var”, məsuliyyət “heç kimin üzərində deyil”.
Dalğıc Amil Kərimovun yaşadıqları bunun açıq sübutudur. Onun başına gələnlər bədbəxt hadisə yox, bilə-bilə yaradılmış ölüm riskinin nəticəsidir.
Doqquz il dalğıc xidməti idarəsində işləyən Amil Kərimov bu illər ərzində suyun altında təkcə ağır metal konstruksiyalarla deyil, sistemin öz laqeydliyi ilə mübarizə aparıb. Dalğıclıq — saniyələrlə ölçülən həyat deməkdir. Amma işlədiyi qurum üçün bu həyat heç vaxt prioritet olmayıb.
Təhlükə İllərlə Bilinirdi, Amma Qəsdən Görməzlikdən Gəlindi
Dalğıclar istifadə etdikləri avadanlıqların köhnə, sıradan çıxmış və birbaşa ölüm təhlükəsi yaratdığını dəfələrlə rəsmi sənədlərlə rəhbərliyə bildiriblər.
Stop-kartlarda, yazılı müraciətlərdə açıq-aydın göstərilib:
— Dəbilqələr yararsızdır
— Troslar aşınıb
— Qaldırıcı mexanizmlər təhlükəlidir
Amma heç nə dəyişməyib. Çünki bu sistemdə təhlükəsizlik xərclədir, laqeydlik isə ucuzdur.
Kirby Morgan 37 dalğıc dəbilqəsi — dalğıcın həyatını qoruyan əsas vasitə — texniki baxımdan yararsız vəziyyətdə saxlanılıb. Qaldırıcı qurğunun trosları isə qırılmaq üzrə olub. Bu, bilmədən edilən səhlənkarlıq deyil. Bu, bilə-bilə davam etdirilən cinayətdir.
27 Metrlik Dərinlikdə Ölümə Tərk Edilən İnsan
19 avqust.
27 metr dərinlik.
Bir tros qırılır.
Ağır xamut birbaşa dalğıcın üzərinə gəlir. Eyni anda hava təchizatı tam kəsilir. Yuxarıdan gələn hava suya boşalır. Bu, dalğıc üçün birbaşa ölüm hökmüdür.
27 metr dərinlikdə havasız qalmaq — şans deyil, möcüzə tələb edir. Amil Kərimov son gücü ilə suyun üzünə çıxmağı bacarıb. Bir neçə saniyə geciksəydi, bu gün bu yazı nekroloq olacaqdı.
Bu hadisə təsadüf deyil.
Bu hadisə illərlə yığılan səhlənkarlığın partlayışıdır.
Xəstəlik Gizlədildi, Çünki Həqiqət Qorxuludur
Hadisədən sonra dalğıc peşə xəstəliyinə tutulur. Bunu özü də, həkimlər də bilirdi. Amma rəsmi diaqnoz qoyulmur. Əvəzində: “Revmatizmdir” — deyib mövzu bağlanır.
Çünki peşə xəstəliyinin tanınması bir şeyi açıq göstərərdi:
— təhlükəsizlik qaydaları pozulub
— avadanlıq yararsız olub
— məsul şəxslər cinayət məsuliyyəti daşıyır
Bu səbəbdən xəstəlik gizlədilir, insan sağlamlığı isə qurban verilir.
Yalnız vəziyyət ağırlaşanda, qorxu başlayanda borokameraya salınır. Halbuki dalğıc xəstəliyində əsas müalicə oksigendir. Amma oksigenlə müalicə edilmək əvəzinə, formallıq xatirinə “müalicə” aparılır.
Oksigen Satılıb, Dalğıc Hava ilə “Müalicə Olunub”
Oksigen balonları var idi.
Amma şlanqlar yox idi.
Niyə?
Çünki bu avadanlıqlar satılmışdı.
Pul hara gedib? — cavab yoxdur.
Nəticə isə var: insan sağlamlığı məhv edilib.
Dalğıc oksigenlə deyil, hava ilə “müalicə” alıb. Bu, müalicə deyil — aldadılmış protokoldur. Ağrılar azalıb, amma xəstəlik qalır. Sonrakı tibbi müayinələrdə xəstəlik təsdiqlənir, amma yenə də məsuliyyət götürən olmur.
Pul Tələbi, Təzyiq və Açıq Hədələr
Şikayət edəndə cavab bu olur: — “Yenidən müalicə istəyirsənsə, pul ver.”
Hüquqi addım atacağını deyəndə isə: — “Get hara istəyirsən, kimə istəyirsən şikayət et.”
Bu, artıq səhlənkarlıq deyil.
Bu, insanı susdurmaq cəhdidir.
Amil Kərimov məcbur qalaraq müalicəsini öz hesabına, özəl klinikalarda davam etdirib. Dövlətin qorumağa borclu olduğu vətəndaş öz taleyi ilə tək buraxılıb.
Bu, Tək Bir Dalğıcın Hekayəsi Deyil
Bu yazı bir nəfərin şikayəti deyil.
Bu yazı bir sistemin ifşasıdır.
Bu sistemdə:
təhlükəsizlik kağız üzərindədir
məsuliyyət yoxa çıxır
insan həyatı statistik rəqəmdir
Bu gün Amil Kərimov sağ qalıb. Sabah isə eyni laqeydlik başqa bir dalğıcın adını ölənlər siyahısına yaza bilər.
Bu yazı yalvarış deyil.
Bu yazı ittiham aktıdır.
Və bu ittiham cavabsız qalmamalıdır.